Phong tục cưới hỏi truyền thống của người Việt

Theo phong tục từ xưa đến nay của người Việt thì trai khôn dựng vợ, gái lớn gả chồng. Khi trai gái lấy nhau được gọi là lễ cưới, sau khi tổ chức đám cưới thì họ sẽ chính thức được gọi là vợ chồng. Vậy các nghi thức trong lễ cưới truyền thống của người Việt gồm những gì?

Lễ dạm ngõ – Nghi thức trong lễ cưới truyền thống

Lễ dạm ngõ thường là một trong những phần quan trọng của lễ nghi đám cưới truyền thống. Khi được sự đồng ý của bên nhà gái, đàng trai sẽ chuẩn bị sính lễ và đem lễ sang nhà gái dạm ngõ. Đồ sính nghi gồm có trầu cau, rượu chè, bánh kẹo và nước uống. Lễ vật đàng trai mang sang sẽ được dâng lên bàn thờ tiên tổ. Tiếp đó, nhà trai sẽ đem phần lễ mà nhà gái đã lưu lại về, được gọi là lại quả.

Đây là một lễ thức quan trọng với ý nghĩa chính thức hóa mối quan hệ hôn nhân của nhà trai và đàng gái.

Lễ ăn hỏi

Lễ ăn hỏi hay còn được gọi là lễ vấn danh đây là nghi lễ thông tin chính thức về sự kết duyên của hai gia đình và hai họ. Lễ nghi ăn hỏi này đánh dấu một chuyển đoạn quan trọng trong quan hệ hôn nhân của đôi trai gái: nàng sẽ chính thức trở thành vợ chưa cưới của quý ông đi hỏi. Tuy rằng hiện giờ một số lễ nghi đám cưới đã được lược giảm bớt đi tuy nhiên lễ ăn hỏi vẫn là lễ thức quan trọng được duy trì đến nay.

Lễ vật của lễ ăn hỏi bao gồm cau tươi, cốm, trà, rượu, bánh phu thê, bì thư tiền đỏ, trái cây, heo quay,… đàng trai trao lễ để thể hiện sự biết ơn đối với công ơn nuôi dưỡng của ba má thiếu nữ.

Tráp trầu cau luôn phải có trong lễ thức ăn hỏi truyền thống

Sau lễ ăn hỏi phải có báo hỉ và chia trầu. Khi đó đàng gái trích từ lễ vậy nhà trai mang sang một gói trà nhỏ, 1 lá trầu, quả cau và một cái bánh cốm gói lại thành hộp hoặc đựng trong phong bao hồng để chia cho người thân và bạn hữu của nhà gái. Thường thì trong lễ ăn hỏi, họ hàng hai bên cũng sẽ chọn ngày lành tháng tốt để định luôn ngày cưới cho đôi uyên ương.

Lễ cưới – Lễ thành thân

Đám cưới – lễ thành hôn là lễ thức cuối cùng của các nghi thức trong hôn lễ của người Việt. Lễ cưới được tổ chức nhằm thông báo với hai bên gia đình, họ hàng và toàn xã hội về cuộc hôn nhân của đàng trai và đàng gái.

Nghi thức đám cưới truyền thống của người Việt bao gồm 3 nghi thức:

Lễ xin dâu

Trước giờ chú rể sang đón dâu thì mẹ chú rể sẽ cùng đại diện đàng trai và người nhà trong gia đình đến đàng gái mang cơi trầu, rượu đến xin dâu và báo đoàn dâu đã đến để nhà gái chuẩn bị đón tiếp cho kỹ càng.

Ngoài ra ở một vài lễ cưới sẽ có tục chăng dây. Nghĩa là nhà gái sẽ bố trí một vài em gái nhỏ, mặc áo đỏ xinh xẻo chăng dây ở trước cửa đàng gái. Khi nhà trai mang cơi trầu đến thì những em nhỏ này sẽ chạy vào báo cho nhà cho nhà gái biết. Đàng trai sẽ phát cho lũ trẻ một ít kẹo, ngay đây lũ trẻ sẽ rút dây ra để đàng trai có nhẽ đi vào đàng gái xin dâu giản đơn.

Nghi thức lễ rước dâu

Đoàn rước dâu của đàng trai sẽ đi thành một đoàn với đội hình chỉnh chu. Đầu đoàn là đại diện nhà trai – thường sẽ là cụ già trưởng họ đi trước cùng với người mang theo sính nghi, tiếp đó là đến bố chú rể, chú rể và người nhà bạn bè của nhà trai.

Tiếp theo đó đại diện đàng trai sẽ được đàng gái mời vào thắp hương bàn thờ tổ tiên rồi ra đón đoàn nhà trai vào. Ngay đây nhà trai được mời uống nước xơi trầu cùng nhà gái. Hai bên họ hàng giới thiệu nhau và có đôi lời phát biểu từ đại diện nhà trai và đàng gái. Đại diện đàng trai sẽ có đôi điều nói với đàng gái và xin chính thức được rước dâu về.

Niềm hạnh phúc của gia đình khi chấm dứt lễ xin dâu

Sau khi đại diện nhà trai xin được rước râu thì chú rể sẽ vào phòng trao hoa cho cô dâu và cùng cô dâu đến thắp hướng trước bàn thờ tổ tông, ra chào ba má cô dâu, họ hàng hai bên, rót nước mời trầu nhiều người hai họ.

Bác mẹ cô dâu sẽ có đôi lời căn dặn con trước khi về nhà chồng, trao quà cưới cho câu dâu. Sau khi dặn dò xong, đại diện đàng trai sẽ thay mặt chú rể và xin rước dâu lên xe về nhà chú rể. Họ hàng đàng gái cũng theo xe hoa đưa dâu về nhà chồng.

Đến đàng trai, cô dâu chú rể sẽ đến bàn thờ tiên tổ của nhà trai thắp hương, báo cáo với tiên tổ đã nên vợ nên chồng, rồi ra chào hỏi họ hàng bên nhà chồng. Đàng trai sẽ mời khách của bên nhà gái cùng tham dự tiệc cưới trước khi ra về.

Lễ lại mặt

Lễ lại mặt còn được gọi là nhị hỷ hay tứ hỷ, sau ngày cưới khoảng 2 – 4 ngày, mẹ chồng sẽ chuẩn bị cho đôi vợ chồng son một mâm lễ nhỏ để mang về đàng gái tạ gia tiên. Lễ vật gồm có trầu cau, xôi và lợn. Khi đó đàng gái sẽ chuẩn bị mâm cơm để mời con gái và chàng rể mới ở lại ăn cơm.

Qua bài viết này, với Flower House Academy hi vọng đem đến cho bạn cái nhìn tổng quan nhất về các nghi thức trong lễ cưới truyền thống của người Việt. Đây đều là những nghi lễ từ xa xưa cha ông ta để lại và được xem là nét đẹp văn hóa trong cưới hỏi truyền thống. Kỳ vọng các cô dâu chú rể sẽ thực hiện đầy đủ và trang trọng nhất những nghi thức truyền thống này nhé!